Nederlands Interview opdracht met journalist Peter de Knegt

‘Niet los laten, nooit opgeven, altijd blijven denken’

Door Floor de Knegt

WOUDRICHEM - Na twintig jaar dagbladjournalistiek is Peter de Knegt (52) voor zichzelf begonnen. Hij is niet langer daar waar het gebeurt. Dat doet pijn, maar hij is liever onafhankelijk dan ‘plat en belust op sensatie’.

Wat maakt het vak van journalist zo boeiend?

,,Om een heleboel redenen. In deze wereld gebeuren heel veen slechte dingen, die bazen, directeuren en politici vaak verborgen willen houden, zodat ze er machtiger en rijker van worden. En jij, als journalist, mag samen met een heel team proberen de waarheid te vinden. Je staat vooraan bij dingen die heel belangrijk zijn in de wereld’’.

Wat is het hoogtepunt van uw carrière?

,,Ik heb in mijn loopbaan van twintig jaar  journalistiek heel veel mooie dingen mogen doen van de kranten waar ik heb gewerkt. Zo heb ik de minister van Binnenlandse Zaken, Bram Peper, ontmaskerd. Hij had gerotzooid  met gemeenschapsgeld, waar hij privédingen mee had gedaan. Een aantal criminelen zaken herinner ik me ook heel goed, zoals de ontvoering van de miljonairsdochter, Claudia Melchers, waar ik tot in Rio de Janeiro de hoofdontvoerder heb kunnen opsporen’’.

En hoe zit het dan met de oorlogsgebieden waar u bent geweest?

,,Ik heb een paar keer aan de randen van oorlogsgebieden gezeten. En ik heb daar ook spannende tijden meegemaakt. Ik ben bedreigd en bijna vermoord samen met mijn fotograaf en tolk, maar gelukkig konden we ontsnappen. Een paar uur later werden op dezelfde plek twee collega’s uit Duitsland gedood. Dan vraag je je wel af of een verhaal zo’n risico waard is’’.

Het gaat niet goed met de kranten in Nederland. Wat betekent dit voor de journalistiek en voor u?

,,In de afgelopen acht jaar zijn er daarom duizenden journalisten weg gesaneerd. Dat betekent dat de verhalen en het nieuws door veel minder mensen worden uitgezocht en opgeschreven. Daardoor worden machtige mensen veel minder gecontroleerd. Ze kunnen beter hun gangen gaan en dat is gevaarlijk. Voor mezelf betekent het dat ik de afgelopen jaren veel meer commerciële opdrachten ben gaan doen. Zo heb ik boeken en artikelen geschreven voor bedrijven. Gelukkig heb ik ook nog verschillende maatschappelijke opdrachten kunnen doen, zoals een onderzoek naar de zin en onzin van projecten voor kansarme jongeren’’.

Welke eigenschappen heeft een journalist  nodig?

,,Heel belangrijk in de journalistiek is willen weten, nieuwsgierig zijn en geen genoegen nemen met gladde praatjes. Het willen weten opent ook voor jezelf deuren naar nieuwe vragen voor anderen die eigenlijk niks willen zeggen. Dan kunnen ze niet meer ontsnappen. Mijn levensmotto is ‘onverdeelde aandacht, de rest is slordigheid’. Dat betekent dat je je uitsluitend op één ding richt. Je moet niet los laten, nooit opgeven en altijd blijven denken’’.

Komt u ook uit een journalistiek milieu?

,,Nee, totaal niet. Mijn vader was ambtenaar en mijn moeder was vooral moeder en huisvrouw. Mijn ouders hadden misschien liever gezien dat ik bij de overheid ging werken. Dan had je meer zekerheid voor een baan''.

Wilde u vroeger ook al journalist worden?

,,Nee, ik wilde schrijver worden. Ik was tot in de twintig veel minder geïnteresseerd in wat er werkelijk in de wereld gebeurde. Ik hield mij meer bezig met wat schrijvers en dichters er van maakten in romans en gedichten. Daarom ben ik ook Nederlands en literatuurwetenschap gaan studeren. Pas vrij laat in mijn studie ontdekte ik dat het proberen te achterhalen van de werkelijkheid minstens zo interessant is. Maar ik heb nooit mijn liefde voor fictie verloren. Literatuur is echt mijn passie''.

Hoe en wanneer bent u begonnen?

,,Ik ben in 1987 bij de Apeldoornse krant begonnen. Dat was een hele mooie tijd waarin allemaal bevlogen jonge journalisten probeerden om Apeldoorn op zijn kop te zetten. Het was namelijk een beetje een suffe, ingeslapen krant. Toen heb ik hele mooie en belangrijke verhalen kunnen schrijven voor de Apeldoornse lezers. Via de GPD ben ik bij het AD terecht gekomen. Voor die krant ben ik in heel veel landen geweest. In ons land heb ik veel geschreven over criminelen, zoals Holleeder''.

Waarom bent u gestopt bij het AD?

,,De krant veranderde van koers. Er kwam steeds meer aandacht voor sensationeel en plat nieuws, zoals een foto van het aaibare katje op de voorpagina met een oma, in plaats van de grote, belangrijke zaken. Ik moest dus ook stukjes gaan schrijven over katten die in de boom zaten of de brandweer die moest uitrukken. Ik had geen zin om daar mijn tijd en talenten aan te besteden''.

Wat doet u nu?

,,Ik ben nu samen met mijn partner oprichter van Meester & Knegt, dat eigenlijk alles met letters doet. Ik geef ook les op de Fontys Hoge School voor de Journalistiek in Tilburg en ik hou lezingen over het vak. Verder ben ik bezig met het schrijven van een roman en natuurlijk het opvoeden van mijn kinderen''.

U zit niet meer in het hart van het nieuws. Doet dat pijn?

,,Ja, dat doet pijn, ik mis het. Gelukkig kan ik af en toe nog journalistieke artikelen schrijven en daar tijd en ruimte voor vinden''.

Kijkt u nu anders naar de journalistiek dan toen u er middenin zat?

,,Nee, want de journalistiek is voor mij nu net zo belangrijk en goed en slecht als die was toen ik nog bij kranten werkte. Op enige afstand zie je wel scherper dat media zich soms door de waan van de dag gek laten maken en zich laten meeslepen door een hype. Dat kan gevaarlijk zijn, omdat soms alle fatsoensnormen worden overschreden''.

Zou u nog terug kunnen of willen?

,,Ja, dat zou ik willen. Maar ik ben nu inmiddels 52 en als ik hoofdredacteur van een krant zou zijn, zou ik eerder de jonge mensen van eind twintig kiezen dan iemand met veel ervaring van 52''.

Het klinkt alsof u spijt heeft.

,,Ik vind dat je geen spijt kunt krijgen van de ontwikkeling van het leven. Ik heb gekozen voor onafhankelijkheid, daar heb ik geen spijt van. Ergens blijven zitten waar je het niet echt meer naar je zin hebt terwijl je weet dat je andere kwaliteiten, capaciteiten ergens anders, op een andere manier wel kunt weergeven, is gewoon heel dom. Dus ik heb er uiteindelijk geen spijt van''.

Waar droomt u nu nog van?

,,Over het maken van journalistieke verhalen. Schandalen bloot leggen en reizen voor de krant''.

''Onverdeelde aandacht, de rest is slordigheid''. Foto: Floor de Knegt